In heel Europa klinkt dezelfde vraag: Hoe ziet úw droomstraat eruit?

Nieuwsblad De Gentenaar meldde het al in de zomer van 2016. Ambtenaren uit verschillende Europese steden kwamen naar Gent om de ‘Leefstraten’ te bekijken. De Leefstraat is een experiment waarbij bewoners hun straat tijdelijk ombouwen tot een autovrije of autoluwe droomstraat. Vorige week week heeft de Britste kwaliteitskrant, The Guardian, zich in het rijtje van belangstellenden geschaard. In een lange reportage over de verschillen tussen het Brusselse en het Gentse beleid om de binnenstad autoluw te maken, wordt hoopvol afgesloten met een uitgebreide verwijzing naar de Leefstraat. Kennelijk beantwoordt het Gentse initiatief aan een vraag die in heel Europa klinkt. Hoe veranderen we onze eigen straat in een droomstraat?

Even wennen
Eerlijk is eerlijk. Na de derde jaargang van Leefstraten in Gent, met dit jaar bijna 20 straten die tijdelijk een metamorfose ondergingen, klonk voor het eerst ook het nodige gemopper. ‘Moeten we weer omrijden?’ ‘Waar dan te parkeren?’ In een land waar de inwoners zeer gehecht zijn aan hun auto’s, en waar discussies rond autoluwe maatregelen altijd weer hoog oplopen, is het ook even wennen als niet de overheid, maar inwoners zelf met initiatieven komen om hun straat autovrij te maken. Maar waarschijnlijk is dat ook juist de verklaring van het succes en van de aantrekkingskracht van het idee. Laat bewoners zelf in actie komen op basis van hun eigen noden en wensen, dan gebeurt er ook wat.

De grens overgewaaid
Intussen zijn de aansprekende beelden van uitgerolde grasmatten en gezellige picknickbanken met vrolijke buurtbewoners het hele land doorgegaan. Maar het effect van Leefstraat is ook onmiskenbaar de grens overgewaaid. Vertegenwoordigers uit onder andere Italië, Kroatië en Groot Brittannië namen de ideeën al mee naar hun land. En in Nederland was Haarlem in 2015 al de eerste gemeente met een eigen Leefstraat. Sindsdien hebben veel andere grote Nederlandse steden, waaronder Utrecht, Rotterdam en Amsterdam, vergelijkbare initiatieven ontwikkeld.

Een andere benadering van de openbare ruimte
Met de Leefstraten hopen de intiatiefnemers (Lab van Troje) stadsbewoners te tonen en te laten ervaren dat een totaal andere benadering van de straat en de openbare ruimte mogelijk is. De lessen en ervaringen van de Leefstraten worden bijgehouden en gedeeld met beleidsmakers in de desbetreffende steden, zodat zij hier baat bij hebben tijdens het uitwerken van beleidskaders rond het inrichten van straten, het organiseren van buurtparkeren en de transitie naar een klimaatneutrale stad.

Van verkeersdoorgang naar sociale plek?
Tot nu toe heeft het fenomeen Leefstraten zich beperkt tot tijdelijke herinrichtingen tijdens de zomermaanden. Maar het groeiende enthousiasme voor een ander gebruik van de eigen straat en de publieke ruimte roept automatisch de vraag op of er niet ook ruimte is voor permanente maatregelen. Als buurtbewoners de moeite nemen dit soort initiatieven te nemen, wat kunnen stadsbestuurders hier dan van leren? Moet er meer worden nagedacht over het combineren van functies? Kan een straat veranderen van louter een verkeersdoorgang in een plek waar spelen, tuinieren en socialiseren weer bij elkaar komen?

Flexibel en integraal beheer
Dit soort herpositioneringen vergt natuurlijk de nodige flexibiliteit van stadsbesturen en beheerdiensten. In een stad waar alles met elkaar verbonden is, heeft iedere wijziging gevolgen. Niet in de laatste plaats voor het beheer van die publieke ruimte. Een straat met bomen, zitbanken en speeltoestellen stelt immers andere beheereisen dan een straat waar enkel auto’s doorheen rijden.

Bij Sweco vinden wij het een prachtige uitdaging om over dit soort vraagstukken na te denken en met innovatieve oplossingen te komen. Obsurv is daar een goed voorbeeld van. Obsurv is het eerste integrale beheersysteem voor de publieke ruimte. Het helpt beheerders om te weten: Welke assets heb ik? Wat is de kwaliteit? Welke kosten moeten wij de komende jaren maken om deze te onderhouden? Obsurv geeft antwoord op deze vragen en ondersteunt de werkprocessen die hierbij horen. Het stelt u in staat de juiste keuzes te maken en flexibel in te spelen op veranderende eisen die aan het beheer worden gesteld.

Wilt u meer weten?
Bent u benieuwd naar nieuwe mogelijkheden om het beheer van uw publieke ruimte verder te professionaliseren? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.

Of heeft u interesse in Obsurv, ons integrale beheersysteem voor de openbare ruimte? Vraag dan alvast de tijdelijke licentie aan, zodat u het beheersysteem met eigen ogen kunt bekijken.

demolicentie aanvragen

Meer informatie over Leefstraat
De reportage van The Guardian